مرگزا نه احياگر ( 1 ) . نه تنها از آسمان آب زيادى فرو ريخت كه از زمين هم آب جوشيد ، چنان كه در آيه آمده : « و زمين را شكافتيم و چشمه‌هاى زيادى از آن بيرون فرستاديم » ( * ( وَفَجَّرْنَا الأَرْضَ عُيُوناً ) * ) ( 2 ) . « و اين دو آب به اندازه اى كه مقدر بود با هم درآميختند » و سراسر زمين را فرا گرفتند ! ( * ( فَالْتَقَى الْماءُ عَلى أَمْرٍ قَدْ قُدِرَ ) * ) . بعضى از مفسران جمله « قد قدر » را چنين تفسير كرده‌اند كه اين دو آب كاملا به اندازه يكديگر بود ، ولى تفسير اول مناسبتر به نظر مىرسد . خلاصه اينكه از سراسر زمين آب جوشيدن گرفت و چشمه‌ها سر برآوردند و از تمامى آسمان آب باريدن گرفت و به هم پيوستند و دريايى عظيم و طوفانى تشكيل دادند . در اينجا قرآن دنباله مساله طوفان را رها ساخته چرا كه آنچه بايد گفته شود در جمله‌هاى قبل جمع است ) و به سراغ كشتى نجات نوح رفته ، مىفرمايد « ما نوح را بر مركبى كه از » الواح « و » ميخهايى « ساخته شده بود سوار كرديم ( * ( وَحَمَلْناه عَلى ذاتِ أَلْواحٍ وَدُسُرٍ ) * ) . « دسر » جمع « دسار » ( بر وزن كتاب ) چنان كه راغب در مفردات مىگويد در اصل به معنى راندن شديد توأم با قهر است ، و از آنجا كه ميخ

--> ( 1 ) « روح المعانى » ذيل آيات مورد بحث . ( 2 ) « عيونا » ممكن است تميز براى « الارض » بوده باشد ، و در تقدير « فجرنا عيون الارض » است سپس « عيون » كه مفعول است جدا شده و به صورت « تميز » آمده ، تا مبالغه و اهميت را برساند يعنى « گويى تمام زمين تبديل به چشمه شده بود » .